Pierwsze pełne polskie wydanie Komeńskiego. W Lesznie wraca dzieło sprzed wieków

W rękach czytelników pojawiła się książka, na którą czekały kolejne pokolenia badaczy i miłośników dawnej literatury. Muzeum Okręgowe w Lesznie wydało pierwszy pełny polski przekład „Labiryntu świata i raju serca” Jana Amosa Komeńskiego. To nie jest zwykła publikacja. To powrót do tekstu, który od wieków wyznacza europejską rozmowę o sensie życia, porządku i wewnętrznym spokoju.

• Dzieło, które z Leszna wyszło na Europę, wraca w pełnej polskiej wersji
• Przekład, komentarze i kolaże składają się na wydanie, które ma szerszy oddech
• Książka, która może pracować na lekcjach i w badaniach

Dzieło, które z Leszna wyszło na Europę, wraca w pełnej polskiej wersji

„Labirynt świata i raj serca” należy do najważniejszych utworów dawnej literatury czeskiej, ale jego los mocno splotł się z Lesznem. To właśnie tutaj w 1631 roku ukazało się pierwsze wydanie książki, a postać Komeńskiego od dawna pozostaje ważna dla historii miasta i regionu. Teraz ten sam tekst wraca w formie, jakiej wcześniej w języku polskim po prostu nie było.

Nowa edycja ma szczególną wagę, bo wcześniej ukazywały się jedynie niepełne przekłady z 1695 i 1914 roku. Tym razem czytelnik dostaje całość, bez skrótów i bez fragmentaryczności, która przez lata utrudniała pełne obcowanie z dziełem. Dla osób zajmujących się literaturą, historią idei czy edukacją to znacząca zmiana. Zamiast odwoływać się do urywków, można sięgnąć po tekst w pełnym kształcie.

Przekład, komentarze i kolaże składają się na wydanie, które ma szerszy oddech

Przekładu podjął się Wojciech Marzec, bohemista i doktorant Uniwersytetu Jagiellońskiego. Sam tłumacz nie poprzestał na oddaniu treści. Opracował także komentarze i analizę tekstu, dzięki czemu książka staje się nie tylko lekturą, ale też narzędziem do uważnego czytania epoki Komeńskiego.

Wydanie wzbogacono o kolaże Miroslava Huptycha, czeskiego artysty, którego prace otwierają dzieło na współczesną wrażliwość. To ważny zabieg, bo „Labirynt świata i raj serca” nie jest jedynie zabytkiem literatury. Nadal mówi o ludzkim zagubieniu, o szukaniu ładu i o potrzebie duchowego oparcia. A takie tematy nie starzeją się łatwo.

Publikacja została objęta patronatem Polsko Czeskiego Towarzystwa Naukowego, co dodatkowo podkreśla jej naukowy i transgraniczny wymiar. Widać tu wyraźnie, że chodzi nie tylko o samą książkę, ale o most między tradycją czeską i polską, między dawnym Lesznem a dzisiejszym zainteresowaniem kulturą Europy Środkowej.

Książka, która może pracować na lekcjach i w badaniach

Muzeum Okręgowe w Lesznie zwraca uwagę, że to wydanie ma znaczenie także dla dydaktyki i nauki. I trudno się z tym nie zgodzić. Pełny przekład pozwala sięgać po Komeńskiego nie jak po pomnik, lecz jak po żywy tekst, który można omawiać na zajęciach, porównywać z innymi źródłami i czytać w szerszym kontekście.

Dla Leszna to również przypomnienie, że historia miasta nie kończy się na archiwalnych datach. W takich publikacjach widać, jak mocno miejscowe dziedzictwo potrafi rezonować poza regionem. Książka Komeńskiego wraca dziś nie jako ozdobny przedmiot z półki, lecz jako pełnoprawny głos w rozmowie o kulturze, wierze i człowieku.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Lesznie.